കാലത്തെ അതിജീവിച്ച ഈണങ്ങൾ : വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി സ്വാമിയെ ഓർക്കുമ്പോൾ
V. Dakshinamoorthy
മലയാള ചലച്ചിത്രസംഗീതത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ചില പേരുകൾ കാലത്തിന്റെ അതിരുകൾക്കപ്പുറമാണ്. തലമുറകൾ മാറിയിട്ടും, സംഗീതത്തിന്റെ പ്രവണതകൾ മാറിയിട്ടും, അവ സൃഷ്ടിച്ച ഈണങ്ങൾ ഇന്നും അതേ പുതുമയോടെ കേൾവിക്കാരന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിറയുന്നു. അത്തരത്തിൽ മലയാളിയുടെ സംഗീതസ്മൃതിയിൽ ശാശ്വത സാന്നിധ്യമായി നിലകൊള്ളുന്ന മഹാപ്രതിഭയാണ് വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി സ്വാമി.
സഹപ്രവർത്തകരും സംഗീതജ്ഞരും സ്നേഹത്തോടെയും ആദരവോടെയും “സ്വാമി” എന്നു വിളിച്ച ദക്ഷിണാമൂർത്തി, ഒരു സംഗീതസംവിധായകൻ മാത്രമായിരുന്നില്ല. കർണാടക സംഗീതത്തിന്റെ അഗാധമായ പാരമ്പര്യത്തെ ചലച്ചിത്രസംഗീതത്തിന്റെ ജനകീയതയുമായി സമന്വയിപ്പിച്ച അപൂർവ സൃഷ്ടാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിന്റെ ഗാംഭീര്യം നഷ്ടപ്പെടുത്താതെ, അതിനെ സാധാരണ ആസ്വാദകനും ഹൃദയത്തോടെ ഏറ്റുവാങ്ങാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള അസാധാരണമായ കഴിവ് അദ്ദേഹത്തെ വ്യത്യസ്തനാക്കി.
1919 ഡിസംബർ 9-ന് ആലപ്പുഴയിൽ ഡി. വെങ്കടേശ്വര അയ്യരുടെയും പാർവതി അമ്മാളിന്റെയും മകനായി ജനിച്ച ദക്ഷിണാമൂർത്തി ബാല്യകാലം മുതൽ സംഗീതത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിലാണ് വളർന്നത്. അമ്മയിൽ നിന്നായിരുന്നു സംഗീതത്തിന്റെ ആദ്യപാഠങ്ങൾ. പിന്നീട് കർണാടക സംഗീതത്തിൽ ആഴത്തിലുള്ള അഭ്യാസം നടത്തി. സംഗീതത്തെ ഒരു തൊഴിൽ എന്നതിലുപരി ആത്മീയമായ ഒരു സാധനയായി കാണുന്ന സമീപനമായിരുന്നു ജീവിതമൊട്ടാകെ അദ്ദേഹത്തെ നയിച്ചത്.
ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ ഗാനങ്ങൾ കേൾക്കുമ്പോൾ ആദ്യം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത് ഈണത്തിന്റെ ലാളിത്യമല്ല; അതിനുള്ളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കർണാടക സംഗീതത്തിന്റെ അച്ചടക്കമാണ്. എന്നാൽ ആ അച്ചടക്കം ഒരിക്കലും കേൾവിക്കാരന് ഭാരമാകുന്നില്ല. അതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത
1950-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നല്ലതങ്ക എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് മലയാള സിനിമയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതയാത്ര ആരംഭിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് അഞ്ച് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട ആ സഞ്ചാരത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് ഗാനങ്ങൾക്കും നിരവധി ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്കും അദ്ദേഹം സംഗീതം നൽകി. അവയിൽ പലതും ഇന്നും മലയാള ചലച്ചിത്രസംഗീതത്തിന്റെ ക്ലാസിക്കുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ ഈണങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത, അവ ഒരിക്കലും വരികളെ മറികടക്കാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നില്ല എന്നതാണ്. കവിതയുടെ ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അതിന് അനുയോജ്യമായ സ്വരഭാവം കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ രീതി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വയലാർ രാമവർമ്മ, പി. ഭാസ്കരൻ, ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്, ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി തുടങ്ങിയ പ്രതിഭാധനരായ ഗാനരചയിതാക്കളുടെ വരികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതത്തിൽ പുതിയ ഭാവതലങ്ങൾ കൈവരിച്ചു.
മോഹനം, കല്യാണി, തോടി, മധ്യമാവതി തുടങ്ങി നിരവധി കർണാടക രാഗങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗാനങ്ങളിൽ സ്വാഭാവികമായി ഒഴുകിയെത്തി. എന്നാൽ അവ ഒരിക്കലും ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിന്റെ പ്രകടനം മാത്രമായിരുന്നില്ല; മറിച്ച് കഥാപാത്രങ്ങളുടെ വികാരങ്ങൾക്കും സിനിമയുടെ സന്ദർഭങ്ങൾക്കും ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ സംഗീതഭാഷയായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗാനങ്ങൾ സംഗീതവിദ്യാർത്ഥികൾക്കും സാധാരണ ആസ്വാദകർക്കും ഒരുപോലെ പ്രിയപ്പെട്ടവയായത്.
ഗായകരോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപനവും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. ഓരോ വാക്കിന്റെയും ഉച്ചാരണം, ഓരോ സ്വരത്തിന്റെയും ഭാവം, ഓരോ ഗമകത്തിന്റെയും കൃത്യത—ഇവയിൽ അദ്ദേഹം വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്തിരുന്നില്ല. കെ. ജെ. യേശുദാസ് ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പ്രമുഖ ഗായകർ ദക്ഷിണാമൂർത്തി സ്വാമിയുടെ സംഗീതശിക്ഷണത്തെയും മാർഗനിർദേശത്തെയും ഏറെ ആദരവോടെ അനുസ്മരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സംഗീതം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു തൊഴിൽ ആയിരുന്നില്ല; അതൊരു ഉപാസനയായിരുന്നു.
കാലം മാറി. റെക്കോർഡിങ് സാങ്കേതികവിദ്യകൾ മാറി. ഡിജിറ്റൽ സംഗീതവും പുതിയ ശബ്ദസംവിധാനങ്ങളും സിനിമയെ പുതിയ ദിശകളിലേക്ക് നയിച്ചു. എന്നിട്ടും ദക്ഷിണാമൂർത്തി സ്വാമിയുടെ ഈണങ്ങൾ ഇന്നും കേൾവിക്കാരനെ ശാന്തതയിലേക്കും ഓർമകളിലേക്കും ആത്മീയമായ ഒരനുഭവത്തിലേക്കും കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു. അതാണ് മഹത്തായ സംഗീതത്തിന്റെ യഥാർഥ അടയാളം.
2013 ആഗസ്റ്റ് 2-ന് അദ്ദേഹം ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതം ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു. മലയാള സിനിമയുടെ സംഗീതപൈതൃകത്തിൽ ദക്ഷിണാമൂർത്തി സ്വാമി തുറന്നുവെച്ച വഴിയിലൂടെ ഇന്നും നിരവധി സംഗീതസംവിധായകർ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
സംഗീതത്തെ വെറും വിനോദമല്ല, ഒരു ആത്മാനുഭവമാക്കി മാറ്റിയ ആ മഹാനായ സംഗീത തപസ്വിക്ക് ആദരാഞ്ജലികൾ. മലയാളം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം കാലം, ദക്ഷിണാമൂർത്തി സ്വാമിയുടെ ഈണങ്ങളും മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ അനശ്വരമായി നിലനിൽക്കും
പ്രധാന പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും
• കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം – പ്രത്യേക ജൂറി പരാമർശം (2019, മരണാനന്തരം) – ‘ശ്യാമരാഗം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ സംഗീതസംവിധാനത്തിന്.
• സ്വാതി സംഗീത പുരസ്കാരം (2013) – കേരള സർക്കാരിന്റെ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതരംഗത്തെ പരമോന്നത ബഹുമതികളിലൊന്ന്.
• മഹാത്മാഗാന്ധി സർവകലാശാലയുടെ ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് (2010) – സംഗീതരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനകളെ മാനിച്ച്.
• മിർച്ചി ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെന്റ് അവാർഡ് (2010) – ചലച്ചിത്രസംഗീതത്തിന് നൽകിയ ദീർഘകാല സംഭാവനയെ ആദരിച്ച്.
• സ്വരാലയ യേശുദാസ് അവാർഡ് (2007) – മലയാള ചലച്ചിത്രസംഗീതത്തിനുള്ള ജീവിതകാല സംഭാവനയെ ആദരിച്ച്.
• അഭയദേവ് അവാർഡ് (2003) – ഇന്ത്യൻ സംഗീതത്തിന് നൽകിയ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്.
• ജെ. സി. ഡാനിയൽ അവാർഡ് (1998) – കേരള സർക്കാരിന്റെ ചലച്ചിത്രരംഗത്തെ പരമോന്നത ബഹുമതി.
• ഫിലിം ഫാൻസ് അസോസിയേഷൻ ഗോൾഡൻ ജൂബിലി അവാർഡ് (1998) – ചലച്ചിത്രസംഗീതരംഗത്തെ ജീവിതകാല സംഭാവനയ്ക്ക്.
• കമുകറ അവാർഡ് (1997) – കമുകറ പുരുഷോത്തമന്റെ സ്മരണാർഥം ഏർപ്പെടുത്തിയ പ്രഥമ കമുകറ പുരസ്കാരം. ഇന്ത്യയുടെ ഉപരാഷ്ട്രപതിയായിരുന്ന കെ. ആർ. നാരായണനിൽ നിന്ന് വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി സ്വാമി ഈ ബഹുമതി ഏറ്റുവാങ്ങി.
• വയലാർ മെമ്മോറിയൽ കൾച്ചറൽ അവാർഡ് (1997) – മലയാള സംഗീതരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനകൾക്ക്.
• കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി ഫെല്ലോഷിപ്പ് (1982) – കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ പരമോന്നത ബഹുമതികളിലൊന്ന്.
• ഇന്ത്യൻ ടാക്കീസ് ഗോൾഡൻ ജൂബിലി അവാർഡ് & ഗോൾഡ് മെഡൽ (1981) – ഇന്ത്യൻ സിനിമയ്ക്ക് നൽകിയ 50 വർഷത്തെ സമർപ്പിത സേവനത്തിന്.
• കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം – മികച്ച സംഗീത സംവിധായകൻ (1971) – ‘വിളക്ക് വാങ്ങിയ വീണ’, ‘മറുനാട്ടിൽ ഒരു മലയാളി’, ‘മുത്തശ്ശി’ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ സംഗീതത്തിന്.
• ഫിലിം ഫാൻസ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡ് (1965, 1966, 1967, 1968, 1969) – തുടർച്ചയായി അഞ്ച് വർഷം മികച്ച സംഗീതസംവിധായകനുള്ള അംഗീകാരം.
• കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് (1961) – സംഗീതരംഗത്തെ ആദ്യകാല സംസ്ഥാന അംഗീകാരങ്ങളിൽ ഒന്ന്.
ആസ്വാദകർ നിർബന്ധമായും കേൾക്കേണ്ട 10 ഗാനങ്ങൾ
- ഹൃദയസരസ്സിലെ പ്രണയപുഷ്പമേ
- ചന്ദ്രികയിൽ അലിയുന്നു
- ഉത്തരാസ്വയംവരം കഥകളി കാണുവാൻ
- കാട്ടിലെ പാഴ്മുളം തണ്ടിൽ നിന്നും
- മനോഹരി നീ
- കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി
- സ്വപ്നങ്ങൾ സ്വപ്നങ്ങളേ
- ചന്ദനത്തിൽ കടഞ്ഞെടുത്തൊരു സുന്ദരി ശിൽപം
- സന്ധ്യയ്ക്കെന്തിന് സിന്ദൂരം
- ഗോവർധനഗിരി
—————————————–
വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി സ്വാമി
ജനനം: 9 ഡിസംബർ 1919, ആലപ്പുഴ
മരണം: 2 ആഗസ്റ്റ് 2013, ചെന്നൈ
രംഗങ്ങൾ:
സംഗീതസംവിധായകൻ, കർണാടക സംഗീതജ്ഞൻ